Województwo brzeskolitewskie
| Herb | |
| Nazwa łacińska | Palatinatus Brestensis |
| Istniało | 1566–1795 |
| Prowincja | Litwa |
| Stolica | Brześć Litewski |
| Sejmik | Brześć Litewski |
| Wojewoda | zobacz: wojewodowie brzeskolitewscy |
| Powierzchnia | 40 600 km² |
| Liczba powiatów | 2 |
| Liczba senatorów | 2 |
Województwo brzeskolitewskie[1] – województwo I Rzeczypospolitej, wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego.
Województwo brzeskie powstało w 1566, wydzielone z powstałego w 1513 województwa podlaskiego i mocą unii lubelskiej weszło w skład Litwy. Nazywane także brześciańskim lub brzeskim litewskim dla odróżnienia od województwa brzeskokujawskiego w Koronie, ze stolicą w Brześciu Kujawskim.
Dzieliło się na 2 powiaty:
- powiat brzeski, sejmik odbywał się w Brześciu Litewskim, gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.
- powiat piński, sejmik odbywał się w Pińsku, gdzie wybierano 2 posłów na sejm i 2 deputatów do Trybunału Litewskiego.
Były 2 starostwa grodowe: brzeskie i pińskie. Województwo brzeskolitewskie posiadało w senacie dwóch senatorów większych: wojewodę i kasztelana. Wojewoda zasiadał w senacie po wojewodzie rawskim.
Kasztelanem brzeskolitewskim był m.in. Józef Szczytt (Niemirowicz-Szczytt). Na krześle tym zasiadał od 1783 r.
Do dóbr stołowych królewskich należały w tym województwie dwie ekonomie: brzeska z Kobryniem i pińska.
Popis pospolitego ruszenia odbywał się w obu miastach powiatowych.
Herbem województwa brzeskiego była Pogoń w polu czerwonym, ubiór na koniu i rycerzu był błękitny.
Główne miasta: Brześć Litewski, Pińsk, Turów, Biała Radziwiłłowska, Kodeń, Wołczyn, Kamieniec Litewski, Kobryń, Włodawa.
Przypisy
- ↑ W języku polskim przymiotnik pochodny od Brześcia Litewskiego brzmi "brzeski", podobnie jak przymiotnik odmiejscowy od Brześcia Kujawskiego, Brzeska, Brześcia. W Wikipedii oraz w wielu współczesnych publikacjach naukowych używa się przymiotnika "brzeskolitewski" w celu sprecyzowania jakiego Brześcia dotyczy określenie. Wyraz "brzeskolitewski" należy pisać łącznie bez łącznika, ponieważ jest to przymiotnik złożony z członów nierównorzędnych (por. województwo bialskopodlaskie), mimo popularności (być może pod wpływem XIX-wiecznej historiografii) błędnej pisowni "brzesko-litewski".
| prowincja Wielkopolska brzeskokujawskie • chełmińskie • gnieźnieńskie • inowrocławskie • kaliskie • łęczyckie • malborskie • mazowieckie • płockie • pomorskie • poznańskie • rawskie • sieradzkie• Księstwo Warmińskie |