Saksonia

Brak wersji przejrzanej

Saksonia


Herb Saksonii	Flaga zwykła i urzędowa Saksonii

Pełna nazwa
kraju związkowego (niem.)

Freistaat Sachsen

Stolica kraju związkowego

DE-SN

18 415,51 km²

4 254 000 mieszk.
(30 września 2006)

Gęstość zaludnienia

231 mieszk./km²

Szczegółowy podział administracyjny

(na miejsce rejencji powołano dyrekcję krajową z okręgami: Chemnitz, Drezno i Lipsk)
powiaty	miasta na prawach powiatu	3
powiaty	powiaty ziemskie	10
urzędy		106
gminy		496

Premier

Stanisław Tilich (CDU)

Partia rządząca

koalicja CDU/SPD

Skład landtagu:

inni

Ostatnie wybory

19 września 2004

Najbliższe wybory

2009

Liczba posłów do
Rady Federalnej

Zadłużenie publiczne kraju

11,8 miliardów €
(2004)

Zadłużenie publiczne
w przeliczeniu na mieszkańca

2752 €
(2004)

oficjalna strona: www.sachsen.de

Wolne Państwo Saksonia (śrdw.-łac. Saxonia, kraina Sasów; niem. Freistaat Sachsen, górnołuż. Swobodny stat Sakska, dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Jego obszar wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Został utworzony w 1990 roku po zjednoczeniu Niemiec. Obejmuje on w przybliżeniu obszar dawnego elektoratu Saksonii (patrz historia poniżej). Pod względem powierzchni Saksonia jest dziesiątym, a pod względem liczby ludności, szóstym spośród 16 niemieckich krajów związkowych. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa saxum - skała z powodu charakterystycznych czarnych saksońskich skał.

W średniowieczu termin "Saksonia" odnosił się do innego regionu, obejmującego dzisiejsze kraje związkowe Dolna Saksonia, Brema i północną część Nadrenii Północnej-Westfalii. Nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Sasów.

Spis treści

1 Geografia
- 1.1 Podział administracyjny
- 1.2 Największe miasta
2 Historia

[edytuj] Geografia

Poza stolicą innymi głównymi miastami Saksonii są: Lipsk, Chemnitz, Zwickau, Plauen i Görlitz. Główne rzeki to: Łaba, Mulda, Elstera oraz tworząca polsko-niemiecką granicę Nysa Łużycka.

Tereny wschodniej Saksonii były dawniej południową częścią Łużyc. Do dzisiaj zamieszkują tam Serbołużyczanie.

Obszar Saksonii wznosi się stopniowo z północy ku południu, przechodząc nad granicą z Czechami w góry. Od Bawarii do Łaby rozciągają się Rudawy, w których Łaba utworzyła imponujący przełom (tzw. Szwajcaria Saksońska). Na wschód od rzeki znajdują się niższe niż Rudawy Góry Łużyckie.

[edytuj] Podział administracyjny

Saksonia podzielona jest na 3 okręgi dyrekcyjne - Chemnitz, Drezno oraz Lipsk – dzielą się one na 10 powiatów i 3 miasta na prawach powiatu:

Powiaty:

Miasta na prawach powiatu

Saksonia podzielona jest na 496 gmin, w tym 178 miast (wliczając również te na prawach powiatu). Część gmin i miast organizuje się we wspólnoty administracyjne i związki gmin, 96 wspólnot administracyjnych zrzesza 239 gmin, 10 związków zrzesza zaś 36 gmin.

Zobacz też:

Reforma administracyjna Saksonii (2008)

[edytuj] Największe miasta

Miasto	Powiat	Liczba mieszkańców 31 grudnia 2000	Liczba mieszkańców 31 sierpnia 2006
Lipsk	miasto wydzielone	493.208	504.415
Drezno	miasto wydzielone	477.807	500.714
Chemnitz	miasto wydzielone	259.246	245.959
Zwickau	Zwickau	103.008	97.065
Plauen	Vogtland	71.543	68.565
Görlitz / Zhorjelc	Görlitz	61.599	57.391
Freiberg	Mittelsachsen	45.428	42.901
Budziszyn / Budyšin, Bautzen	Budziszyn	43.353	41.937
Hoyerswerda / Wojerecy	Budziszyn	50.203	41.898
Pirna	Szwajcaria Saksońska-Wschodnie Rudawy	42.108	39.857
Freital	Szwajcaria Saksońska-Wschodnie Rudawy	40.129	39.101
Riesa	Miśnia	39.367	36.335
Radebeul	Miśnia	32.246	33.146
Miśnia	Miśnia	29.398	28.188
Delitzsch	Nordsachsen	26.331	27.559
Limbach-Oberfrohna	Zwickau	27.552	26.694
Glauchau	Zwickau	27.285	25.857
Żytawa	Görlitz	27.454	25.002
Werdau	Zwickau	26.077	24.095
Markkleeberg	Lipsk	23.157	23.918
Annaberg-Buchholz	rudawski	24.495	22.883
Coswig	Miśnia	24.035	22.231
Borna	Lipsk	20.010	22.202
Crimmitschau	Zwickau	23.305	22.095
Reichenbach im Vogtland	Vogtland	23.469	21.693
Weißwasser / Běła Woda	Görlitz	26.107	21.077
Döbeln	Mittelsachsen	23.128	21.042
Auerbach	Vogtland	20.042	20.979

Szwajcaria Saksońska-
Wschodnie Rudawy

okręg dyrekcyjny Chemnitz

okręg dyrekcyjny Drezno

okręg dyrekcyjny Lipsk

[edytuj] Historia

[edytuj] Założenie pierwszego państwa saksońskiego

Pierwsze księstwo Saksonii pojawiło się około roku 900 na terenie dzisiejszej Dolnej Saksonii i Nadrenii Północnej-Westfalii. Ówcześni władcy tego państwa byli cesarzami niemieckimi (Ottonowie) tworząc tzw. dynastię saską.

W roku 1137 władzę w Saksonii objęli Welfowie. Kraj osiągnął największe rozmiary za panowania Henryka Lwa, ale po jego śmierci Saksonia zaczęła słabnąć i w roku 1180 znaczne obszary na zachód od Łaby przeszły pod panowanie biskupów z Kolonii. Resztki przeszły pod panowanie pomniejszych dynastii niemieckich książąt i zostały podzielone w 1260 roku na Saksonię-Lauenburg i Saksonię-Wittenberg.

[edytuj] Powstanie drugiego państwa saksońskiego

Saksonia-Wittenbergia (obecnie Saksonia-Anhalt) została w 1423 roku podporządkowana marchii Miśnieńskiej (istniała ona od 1089 roku; rządzili nią Wettinowie). Powstało silne państwo, obejmujące Saksonię, Turyngię (której obszar Wettinowie opanowali w 1264 roku) oraz Saksonię-Anhalt, którego władcy byli elektorami. Mimo że państwo znajdowało się dość daleko od centrum dawnej Saksonii było ono zwane Górną Saksonią, a z czasem po prostu Saksonią.

W 1485 roku dynastia Wettinów podzieliła się na dwie linie (ernestyńską, która zachowała prawa elektorskie, i albertyńską). Spowodowało to oddzielenie obecnej Turyngii od reszty państwa. Mimo to znaczenie rządzonej przez linię albertyńską zmniejszonej Saksonii wzrosło, zwłaszcza po odzyskaniu w 1547 roku praw elektorskich. W roku 1635 Saksonia wzmocniła się o Łużyce. W latach 1697-1763 kraj pozostawał w unii personalnej z Polską (zobacz: August II Mocny i August III). W XVIII wieku Saksonia była ważnym ośrodkiem kulturowym, ale została spustoszona w wyniku wojen (m.in. wojny północnej).

[edytuj] Saksonia w XIX i XX wieku

Na początku XIX stulecia Saksonia stanęła u boku Prus przeciwko Napoleonowi, jednak po klęsce swego sojusznika w bitwie pod Jeną (1806) Saksonia przeszła na stronę Francji. Elektor saski został za to nagrodzony tytułem królewskim, a w 1807 roku został dodatkowo księciem warszawskim (zobacz: Księstwo Warszawskie).

Po klęsce Napoleona, na kongresie wiedeńskim (1815) Saksonia została zmuszona do oddania swoich północnych terytoriów Prusom (dzisiejsza Saksonia-Anhalt).

W 1831 roku królestwo uzyskało konstytucję, a dwa lata później przystąpiło do Niemieckiego Związku Celnego. Podczas wojny prusko-austriackiej w 1866 roku Saksonia stanęła po stronie Austrii. Po klęsce swojego sojusznika musiała wstąpić do Związku Północnoniemieckiego. Pięć lat później (1871) stała się częścią Cesarstwa Niemieckiego. Po 1918 roku była regionem administracyjnym Republiki Weimarskiej, a potem III Rzeszy. W dwudziestoleciu międzywojennym dużymi wpływami cieszyli się tu socjaldemokraci i komuniści (tzw. czerwona Saksonia). Po 1945 stała się częścią radzieckiej strefy okupacyjnej. Niewielki skrawek Saksonii położony na wschód od Nysy Łużyckiej (Bogatynia i okolice) po wojnie przyłączono do Polski. W roku 1952 została zlikwidowana jako odrębna jednostka administracyjna. Z Saksonii pochodził długoletni przywódca SED i NRD Walter Ulbricht. Pod koniec lat osiemdziesiątych Saksonia była jednym z najbardziej niepokornych regionów NRD. To właśnie w Lipsku i Dreźnie odbywały się najliczniejsze demonstracje przeciwko reżimowi SED ("Jesteśmy jednym narodem!"). Powróciła w 1990 roku jako kraj związkowy zjednoczonych Niemiec. Od zjednoczenia największymi wpływami cieszy się tutaj CDU, rządząca niepodzielnie landem od 1990 roku. Długoletnim premierem Saksonii był znany niemiecki chadek Kurt Biedenkopf.