Kostaryka
| República de Costa Rica Republika Kostaryki |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (hiszp.) "Vivan siempre el trabajo y la paz" ("Niech praca i pokój trwają wiecznie".) |
|||||
| Hymn: Noble patria, tu hermosa bandera (Twa piękna flaga, Ojczyzno) |
|||||
 |
|||||
| Język urzędowy | hiszpański | ||||
| Stolica | San José | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Oscar Arias Sanchez | ||||
| Szef rządu | prezydent Oscar Arias Sanchez | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
125. na świecie 51 100 km² 0,7% |
||||
| Liczba ludności (2006) • całkowita • gęstość zaludnienia |
123. na świecie 4 325 000▲ 85 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | colón (CRC) | ||||
| Niepodległość | od Hiszpanii 15 września 1821 |
||||
| Strefa czasowa | UTC -6 | ||||
| Kod ISO 3166 | CR | ||||
| Domena internetowa | cr | ||||
| Kod samochodowy | CR | ||||
| Kod telefoniczny | +506 | ||||
 |
|||||
Kostaryka (Costa Rica, Republika Kostaryki - República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Środkowej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą - 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Kostaryka to kraj wyżynno-górzysty, położony w strefie aktywności sejsmicznej. Znajdują się tu także liczne wulkany, niektóre aktywne. Niziny występują jedynie na wybrzeżach oraz w dolinach większych rzek: San Juan, Tempsique i Cañas. Przez środek kraju biegną trzy główne pasma górskie: Cordillera de Guanacaste (wulkan Miravalles, 2021 m n.p.m.), Cordillera Central (wulkany Irazú, 3432 m n.p.m. i Turrialba, 3421 m n.p.m.) oraz Cordillera de Talamanca z najwyższym szczytem Kostaryki Chirripó Grande (3820 m n.p.m.). Między pasmami Cordillerą Central a de Talamanca znajduje się niewielka wyżyna Cartago, położona na wysokości 1400 m n.p.m. U podnóży Cordillera Central rozciąga się zajmująca ok. 900 km² śródgórska kotlina Valle Central. Tutaj ulokowała się stolica kraju San José i inne ważne miasta Kostaryki (Cartago, Alajuela, Heredia). W sumie mieszka tu ponad połowa mieszkańców kraju.
Wybrzeże karaibskie ma charakter niskiego wybrzeża lagunowego. Za to wybrzeże pacyficzne ma dobrze rozwiniętą linię brzegową z licznymi zatokami (Golfo Dulce, Bahía de Coronado, Nicoya, Papagayo). Rzeki Kostaryki są krótkie i bystre. Do największych rzeka należą: San Juan (graniczna), Reventazón i Chirripó. Brak większych jezior, poza sztucznym zbiornikiem wodnym Arenal.
Klimat Kostaryki to klimat podrównikowy. Na wybrzeżu karaibskim wiatry pasatowe przynoszą obfite opady przez cały rok (2000-6000 mm rocznie). Natomiast po stronie pacyficznej opady są mniejsze (1000-2000 mm) i występują w okresie od maja do grudnia. W pozostałych miesiącach panuje susza. Średnie roczne temperatury wynoszą ok. 26°C na wybrzeżu i 18-20°C w głębi kraju, na wyższych wysokościach.
[edytuj] Historia
W okresie przedkolumbijskim, między 750 a 1500, na obszarze dzisiejszej Kostaryki rozwijały się kultury indiańskie. W 1502 do wybrzeża Kostaryki dotarł Krzysztof Kolumb, który spodziewał się tu odkryć legendarną krainę złota; nazwał to wybrzeże Costa Rica, czyli "bogate wybrzeże". Obszar ten podbił w imieniu Hiszpanii Juan Vasquez de Coronado w latach 1561-1565. Założył on pierwszą stolicę Kostaryki Cartago. Już w czasie podboju de Coronado miejscowi Indianie występowali zbrojnie przeciwko Hiszpanom. Kolejne bunty w latach 1673 i 1709 spotkały się z ostrą reakcją kolonizatorów i doprowadziły do ich nieomal całkowitego wyniszczenia.
Kostaryka proklamowała niepodległość w 1821 i wraz z sąsiednimi republikami weszła w skład Stanów Zjednoczonych Ameryki Środkowej. Od 1839 jest niezależną republiką. W 1871 przyjęta została konstytucja Kostaryki, która była później kilkakrotnie poprawiana. W 1948 roku wybuchła wojna domowa, a prezydent Teodor Picado Michalski udał się na emigrację. W 1949 nowy prezydent José Figueres Ferrer rozwiązał armię i od tej pory Kostaryka utrzymuje jedynie paramilitarną policję.
[edytuj] Ustrój polityczny
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Kostaryki.Kostaryka dzieli się na 7 prowincji:
 |
prowincja | stolica | powierzchnia w km² |
ludność (2000) |
|---|---|---|---|---|
| Alajuela | Alajuela | 9 754 | 716 286 | |
| Cartago | Cartago | 3 125 | 432 395 | |
| Guanacaste | Liberia | 10 141 | 264 238 | |
| Heredia | Heredia | 2 657 | 354 732 | |
| Limón | Limón | 9 189 | 1339 295 | |
| Puntarenas | Puntarenas | 11 226 | 357 483 | |
| San José | San José | 4 960 | 1 345 750 |
[edytuj] Społeczeństwo
Pod względem struktury etnicznej, Kostaryka to kraj wyjątkowy jak na Amerykę Środkową. Około 84% ludności stanowi ludność biała. Pozostała część społeczeństwa to Metysi (10%), Murzyni i Mulaci (5%) oraz Indianie (1%). Dominującym wyznaniem jest katolicyzm (81%). Językiem urzędowym jest język hiszpański. Jest on w powszechnym użyciu. Jedynie Murzyni i Mulaci, zamieszkujący głównie prowincję Limón posługują się głównie językiem angielskim.
[edytuj] Bibliografia
- Paweł Janowski [współautor Ryszard Dziura], Kostaryka, w: Encyklopedia Katolicka, Lublin 2002, t. IX, kol. 965-966.
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||
