Komory
| Union des Comores الإتـحـاد القـمـري Al-Ittihad al-Kumuri Udzima wa Komori Związek Komorów |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (fr.) Unité - Justice - Progrès (Jedność - Sprawiedliwość - Postęp) |
|||||
| Hymn: Udzima wa ya Masiwa | |||||
 |
|||||
| Język urzędowy | arabski, francuski, komoryjski | ||||
| Stolica | Moroni | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent Ahmed Abdallah Sambi | ||||
| Szef rządu | prezydent Ahmed Abdallah Sambi | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
167. na świecie 2 170 km² ~0 |
||||
| Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia |
163. na świecie 671 247 309 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | frank komoryjski (KMF) | ||||
| Niepodległość | od Francji 6 lipca 1975 |
||||
| Religia dominująca | islam | ||||
| Strefa czasowa | UTC +3 | ||||
| Kod ISO 3166 | KM | ||||
| Domena internetowa | .km | ||||
| Kod samochodowy | COM | ||||
| Kod telefoniczny | +269 | ||||
 |
|||||
Komory (Związek Komorów) – państwo wyspiarskie leżące w Archipelagu Komorów na Oceanie Indyjskim między wschodnim wybrzeżem Afryki (Mozambik) i północnymi krańcami Madagaskaru. W skład Związku Komorów wchodzą trzy wyspy: Wielki Komor (Ngazidja), Anjouan (Ndzuwani), Moheli (Mwali). Czwarta z wysp archipelagu – Majotta (Mahore), pozostała terytorium zależnym Francji.
Spis treści |
[edytuj] Ustrój polityczny
W 1975 r. Komory proklamowały niepodległość. W tym samym roku stały się członkiem ONZ i OJA. W latach 1976-1978 władzę sprawował dyrektoriat polityczno-wojskowy. W 1978 r. Ahmed Abdallah dokonał zamachu stanu i ogłosił się prezydentem. Funkcję tę pełnił do śmierci w 1989 r. Wówczas w wyniku elekcji nowym prezydentem został wybrany Said Mohamed Djohar. W 1992 r. Komory jako republika wydały nową konstytucję, która dopuściła m.in. wielopartyjność. Obecnie prezydentem Komorów jest Ahmed Abdallah Sambi.
Zgodnie z konstytucją z 2002 r. Komory stanowią federację trzech samorządnych wysp Anjouan, Moheli i Wielki Komor.
[edytuj] Geografia
Wyspy archipelagu rozciągają się na przestrzeni ok. 400 km z północnego zachodu na południowy wschód. Wszystkie są wyspami pochodzenia wulkanicznego, o bardzo urozmaiconej i wybitnie wyżynnej rzeźbie terenu.
Panuje klimat podzwrotnikowy (typ suchy i wilgotny). Płytkie i żyzne gleby porasta sawanna lub zajęte są pod pola uprawne. Pozostałą część terenu wyspy (16%) stanowią lasy.
[edytuj] Historia
Komory zostały francuskim protektoratem w 1886. W 1912 zostały formalnie przekształcone w kolonię podlegającą administracyjnie pod Madagaskar. W czasie II wojny światowej wyspy pozostały francuskim terytorium, które podlegało rządowi Vichy. W 1942 wyspy zostały zajęte przez oddziały brytyjskie a władza przekazana Wolnej Francji generała de Gaulle'a. W 1947 roku status Komorów został zmieniony z kolonii na terytorium zamorskie, a przedstawiciel terytorium mógł zasiadać we francuskim parlamencie. 22 grudnia 1974 96% głosujących na terenie dzisiejszego Związku Komorów opowiedziało się w referendum za niepodległością. Na wyspie Mayotte większość głosujących postanowiła pozostać w ścisłym związku z Francją. 6 lipca 1975 została ogłoszona niepodległość. Zgodnie z konstytucją z 1978 (przyjętą w referendum dopiero w 1989) oficjalna nazwa kraju brzmiała Federalna Islamska Republika Komorów. W 1997 doszło do secesji wysp Anjouan (Ndzuwani) i Moheli (Mwali). Pod władzą rządu znajdowała się tylko wyspa Wielki Komor. W referendum w grudniu 2001 mieszkańcy opowiedzieli się za zmianą dotychczasowego ustroju państwa. Zgodnie z przyjętą w 2002 nową konstytucją, państwo jest federacją samorządnych wysp Wielki Komor, Anjouan i Moheli. Od czasu uzyskania niepodległości Komorach nękane były wieloma zarówno udanymi jak i nieudanymi zamachami stanu.
W 2008 roku sytuacja ponownie się zaogniła, rebelianci wraz z samozwańczym prezydentem Mohamedem Bacarem zbuntowali się przeciwko rządowi federalnemu. Powodem secesji jest nieuznanie wyników wyborów na Anjouan z 2007 roku. Unia Afrykańska jak i rząd centralny uznały że Bacar je sfałszował. Wojska rządowe wraz z kontyngentem z Tanzanii i Senegalu 25 marca 2008 roku przeprowadziły inwazję na wyspę i ją opanowały. Przywódcy buntowników opuścili zdobytą stolicę, w walkach zginęło co najmniej 11 osób.
[edytuj] Gospodarka
Podstawową gałęzią gospodarki jest rolnictwo, które rozwija się na żyznych glebach dwóch geologicznie starszych wysp Anjouan (Ndzuani) i Moheli (Mwali). Sam Wielki Komor (Ngazidja), nie nadaje się do uprawy z powodu braku wody. Obfite deszcze padające w okresie pory deszczowej szybko wsiąkają w wulkaniczną, porowatą jak gąbka ziemię i przez całe miesiące okresu pory suchej ludzie używają np. do mycia i prania tylko wody morskiej. Rolnictwo jest jednak nawet na Anjouan i Moheli słabo rozwinięte i znaczna część żywności jest importowana. W kraju uprawiane są m.in.: rośliny aromatyczne, kawowiec, kakaowiec, palma kokosowa i agawa sizalowa. Eksportowane są z Komorów głównie wanilia (2 miejsce na świecie po Madagaskarze), goździki (3. miejsce na świecie po Tanzanii i Madagaskarze) i olejek eteryczny z drzewa yilang, służący do wyrobu perfum. Mimo tego, że wyspy są bardzo atrakcyjne turystycznie i położone w tropikalnym, upalnym klimacie, turystów jest niewielu. Główną przyczyną jest brak dobrze rozwiniętej bazy hotelowej.
[edytuj] Ludność
Cały Związek Komorów liczy sobie ok. 600 tys. ludności i jest jednym z krajów o największym przyroście naturalnym na świecie (3,55%). Ludność wysp jest pochodzenia mieszanego. islam wyznaje 99% ludności, natomiast katolicyzm 1%. Komory zasiedlane były wielokrotnie już od VII-VIII w. przez Afrykańczyków (głównie z Mozambiku), Malgaszów z pobliskiego Madagaskaru, a od IX-X w. przez Arabów, którzy płynąc na południe wzdłuż wybrzeży Afryki kolonizowali Afrykę wschodnią, w tym także Komory. Pierwsi Europejczycy przybyli tutaj w XVI w. i zastali już dobrze zorganizowaną społeczność arabską.
Językami urzędowymi są arabski (język używany głównie w meczetach) i francuski (język używany w biurach, szkołach i sklepach), ale ludność w znacznej części mówi językiem komoryjskim, który jest mieszaniną suahili i innych języków rodziny Bantu z arabskim.
Niewielu jest na wyspach Europejczyków. Są to najczęściej pracownicy Ambasady Francuskiej i kilku innych zagranicznych przedstawicielstw i firm.
[edytuj] Religia
Największe wpływy ma na Komorach islam. Działalność misyjną prowadzi kościół rzymsko-katolicki. W latach 30. XX wieku kapucyni dojeżdżali tutaj kilka razy w roku z pobliskiego Madagaskaru, a na początku lat 40. założyli główną misję w Moroni i zbudowali niewielkie kaplice na Moheli i Anjouan. Komory były wcześniej częścią diecezji Ambandja z Madagaskaru a od 1975 r. są Administraturą Apostolską wchodzącą w skład Konferencji Biskupów Oceanu Indyjskiego wraz z diecezjami z Madagaskaru, Seszeli, Mauritiusu i Reunion. Kapucyni szwajcarscy pracowali tutaj do 1985 r., ale z braku powołań musieli misję opuścić i Stolica Apostolska zwróciła się do księży francuskich o prowadzenie misji i Administratury Apostolskiej. Trudne warunki życia i pracy powodowały, że księża często się zmieniali i w 1996 r. salwatorianie zostali poproszeni o przejęcie misji i od października 1997 r. objęli pracę na archipelagu.
[edytuj] Siły zbrojne
Komory posiadają 2 samoloty służące do zadań dyspozycyjnych i przewozu osobistości, na wyposażeniu pozostają też nabyte w latach 70. samoloty SIAI-Marchetti SF-260 Warrior.[1]
Przypisy
- ↑ Lindsday Peacock: Lotnictwo wojskowe świata. OTiK, 1994, s. 145. ISBN 83-900902-2-8.
|
|||||||
Algieria • Arabia Saudyjska • Autonomia Palestyńska • Bahrajn • Dżibuti • Egipt • Irak • Jemen • Jordania • Katar • Komory • Kuwejt • Liban • Maroko • Mauretania • Oman • Somalia • Sudan • Syria • Tunezja • Zjednoczone Emiraty Arabskie