Hans Luther
| Hans Luther | |
| Data i miejsce urodzenia | 10 marca 1879 Berlin |
| Data i miejsce śmierci | 11 maja 1962 Düsseldorf |
| Kanclerz Rzeszy | |
| Okres urzędowania | od 15 stycznia 1925 do 12 maja 1926 |
| Przynależność polityczna | Niemiecka Partia Ludowa (DVP) |
| Poprzednik | Wilhelm Marx |
| Następca | Wilhelm Marx |
| Prezydent Rzeszy Niemieckiej | |
| Okres urzędowania | od 28 lutego 1925 do 12 marca 1925 |
| Poprzednik | Friedrich Ebert |
| Następca | Walter Simons |
Hans Luther (ur. 10 marca 1879 w Berlinie, zm. 11 maja 1962 w Düsseldorfie.) - niemiecki polityk, kanclerz Rzeszy, prezes Reichsbanku .
Karierę polityczną rozpoczął w roku 1907 od stanowiska radnego miejskiego w Magdeburgu. Następnie w roku 1913 został sekretarzem niemieckiej rady Städtetag. W roku 1918 wybrano go na burmistrza Essen. W grudniu 1922 roku kanclerz Wilhelm Cuno powołał Luthera do rządu na stanowisko ministra wyżywienia i rolnictwa.
Utrzymał on urząd ministra do roku 1924, gdy kanclerzem został Wilhelm Marx. W roku 1925 uzyskał nominację na kanclerza, jednak już w następnym roku powołano rząd pod kierunkiem Marxa. Przez krótki okres Luther pełnił funkcję prezydenta Niemiec, która zwolniła się po śmierci Friedricha Eberta. W roku 1930 Luther został prezesem Reichsbanku (pol. Banku Rzeszy). Zwolennik restrykcyjnej liberalnej polityki monetarnej. Po dojściu Hitlera do władzy został ambasadorem Rzeszy w USA. Funkcję pełnił w latach 1933-1937.
W roku 1937 przeszedł na emeryturę.
W roku 1933 Luther poprowadził serię wykładów na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. W swoich przemówieniach zapewniał o pokojowych zamiarach Hitlera wobec europejskich sąsiadów.Rektor uniwersytetu, Nicholas Murray Butler, odrzucił prośby studentów o cofnięcie zaproszenia dla Luthera. Swoją decyzję umotywował potrzebą respektowania akademickiej wolności i liberalizmu.
Po II wojnie światowej Luther powrócił do pracy zawodowej i został doradcą nowego rządu.
[edytuj] Pierwszy gabinet Luthera: od stycznia do grudnia 1925 roku
- Hans Luther, kanclerz Rzeszy
- Gustav Stresemann (Niemiecka Partia Ludowa), minister spraw zagranicznych
- Martin Schiele (Niemiecka Narodowa Partia Ludowa), minister spraw wewnętrznych
- Otto von Schlieben (Niemiecka Narodowa Partia Ludowa), minister finansów
- Albert Neuhaus (Niemiecka Narodowa Partia Ludowa), minister gospodarki
- Heinrich Brauns (Partia Centrum), minister pracy
- Josef Frenken (Partia Centrum), minister sprawiedliwości
- Otto Gessler (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister Reischwehry
- Karl Stingl (Bawarska Partia Ludowa), minister poczty
- Rudolf Krohne (Niemiecka Partia Ludowa), minister transportu
- Gerhard Graf von Kanitz, minister wyżywienia
Zmiany gabinetowe:
26 października 1925 roku - Schiele, Schlieben oraz Neuhaus odeszli z rządu. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych objął Gessler (pozostając jednocześnie na stanowisku ministra obrony narodowej). Kanclerz Luther przejął kontrolę nad ministerstwem finansów, natomiast ministerstwo gospodarki oddano Krohne'mu (ministrowi transportu).
21 listopada 1925 - po rezygnacji Frenkena urząd ministra sprawiedliwości przejął tymczasowo kanclerz Luther
[edytuj] Drugi gabinet Luthera: od stycznia do maja 1926 roku
- Hans Luther, kanclerz Rzeszy
- Gustav Stresemann (Niemiecka Partia Ludowa), minister spraw zagranicznych
- Wilhelm Külz (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister spraw wewnętrznych
- Peter Reinhold (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister finansów
- Julius Curtius (Niemiecka Partia Ludowa), minister gospodarki
- Heinrich Brauns (Partia Centrum), minister pracy
- Wilhelm Marx (Partia Centrum), minister sprawiedliwości
- Otto Gessler (Niemiecka Partia Demokratyczna), minister Reichswehry
- Karl Stingl (Bawarska Partia Ludowa), minister poczty
- Rudolf Krohne (Niemiecka Partia Ludowa), minister transportu
- Heinrich Haslinde (Partia Centrum), minister wyżywienia
[edytuj] Prezesi Reichsbanku
- 1876 – 1890 Hermann von Dechend
- 1890 – 1908 Richard Koch
- 1908 – 1923 Rudolf E. A. Havenstein
- 1923 – 1930 Hjalmar Schacht
- 1930 – 1933 Hans Luther
- 1933 – 1939 Hjalmar Schacht
- 1939 – 1945 Walter Funk
Kanclerze Cesarstwa Niemieckiego (Reichskanzler): Otto von Bismarck | Leo von Caprivi | Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst | Bernhard von Bülow | Theobald von Bethmann-Hollweg | Georg Michaelis | Georg von Hertling | Maximilian von Baden | Friedrich Ebert
Kanclerze Republiki Weimarskiej (Reichskanzler): Philipp Scheidemann | Gustav Bauer | Hermann Müller | Konstantin Fehrenbach | Joseph Wirth | Wilhelm Cuno | Gustav Stresemann | Wilhelm Marx | Hans Luther | Wilhelm Marx | Hermann Müller | Heinrich Brüning | Franz von Papen | Kurt von Schleicher
Kanclerze III Rzeszy Niemieckiej (Reichskanzler): Adolf Hitler | Joseph Goebbels | Lutz Schwerin von Krosigk
Zobacz też: Kanclerze Niemiec od 1949 roku