Gwinea
| République de Guinée Republika Gwinei |
|||||
|
|||||
| Dewiza: (fr.) Travail, Justice, Solidarité (Praca, Sprawiedliwość, Solidarność) |
|||||
| Hymn: Liberté (Wolność) |
|||||
 |
|||||
| Język urzędowy | francuski | ||||
| Stolica | Konakry | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | Przewodniczący Rady Narodowej na rzecz Demokracji i Rozwoju Moussa Dadis Camara |
||||
| Szef rządu | premier Kabiné Komara |
||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
75. na świecie 245 857 km² ~0% |
||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia |
83. na świecie 9 950 670▲ 40,5 osób/km² |
||||
| Jednostka monetarna | frank gwinejski (GNF) | ||||
| Niepodległość | od Francji 2 października 1958 |
||||
| Strefa czasowa | UTC ±0 | ||||
| Kod ISO 3166 | GN | ||||
| Domena internetowa | .gn | ||||
| Kod samochodowy | RG | ||||
| Kod telefoniczny | +224 | ||||
 |
|||||
Gwinea (Guinée, Republika Gwinei – République de Guinée) – państwo w zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim, graniczące z Gwineą Bissau, Senegalem, Mali, Liberią, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Sierra Leone.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwszymi europejskimi kolonizatorami, którzy osiedlili się na terytorium dzisiejszej Gwinei byli Portugalczycy (1460 r.). W początkach epoki nowożytnej Gwinea była jednym z największych dostawców niewolników do pracy na plantacjach Ameryki. Od II połowy XIX wieku znajdowała się pod okupacją francuską. W 1886 i w 1889 r. ustalono granice z posiadłościami brytyjskimi i portugalskimi. Od 1904 r. Gwinea wchodziła w skład Francuskiej Afryki Zachodniej.
W 1958 r. na mocy nowej konstytucji, Francja dała możliwość wyboru swoim koloniom, między niepodległością albo zachowaniem obecnego statusu. Gwinea wybrała niepodległość, która miała miejsce 2 października tego samego roku.
Po uzyskaniu niepodległości władzę objął Ahmed Sekou Touré. Jego rządy charakteryzowało wprowadzenie socjalizmu (szczególnie w gospodarce), tłumienie wszelkiej opozycji i łamanie praw człowieka. W polityce zagranicznej związał się z blokiem socjalistycznym i z państwami niezaangażowanymi. 26 marca 1984 r. Touré zmarł w Stanach Zjednoczonych po operacji serca. Zastąpił go na krótko premier Louis Lansana Beavogui, lecz ten został obalony 3 kwietnia następnego roku w wyniku zamachu stanu dokonanego przez obecnego prezydenta Lansanę Conté. Conté zaczął odchodzić od socjalizmu i wypuścił wielu więźniów politycznych, jednak jego władza nadal była dyktatorska. Pierwsze wolne wybory w historii kraju odbyły się dopiero w 1993 r. Wygrał je Conté przed liderem opozycji Alphą Condé. Dwa lata później odbyły się pierwsze wolne wybory parlamentarne, które wygrała proprezydencka Partia Jedności i Rozwoju. Opozycja jednak za każdym razem oskarżała rząd o fałszerstwa, a sam Conté był oskarżany o złą sytuację gospodarczą. Prezydent Conte zmarł 22 grudnia 2008, a ogłoszono to oficjalnie dzień później. W sześć godzin po podaniu informacji o śmierci Conte do publicznej wiadomości kapitan Moussa Dadis Camara ogłosił, że władzę przejmuje armia, a on sam stanął na czele powołanej Rady Narodowej na rzecz Demokracji i Rozwoju (CNDD) i mianował się prezydentem kraju.
[edytuj] Geografia
Powierzchnia:
- całkowita: 245 857 km²
- lądowa: 245 857 km²
- wody: 0 km²
Długość granic:
- całkowita: 3 399 km
- z poszczególnymi krajami:
- Wybrzeże Kości Słoniowej 610 km
- Gwinea Bissau 386 km
- Liberia 563 km
- Mali 858 km
- Senegal 330 km
- Sierra Leone 652 km
Linia brzegowa: 320 km
[edytuj] Podział administracyjny
Gwinea dzieli się na siedem regionów i 33 prefektury. Stolica, Konakry, jest specjalnym regionem administracyjnym.
| Region | Powierzchnia (km²) |
Ludność | Stolica |
 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Region Boké | 31 186 | 760 119 | Boké | |
| 2 | Region Konakry | 450 | 1 092 436 | Konakry | |
| 3 | Region Faranah | 35 581 | 602 485 | Faranah | |
| 4 | Region Kankan | 72 145 | 1 011 644 | Kankan | |
| 5 | Region Kindia | 28 873 | 928 312 | Kindia | |
| 6 | Region Labé | 22 869 | 799 545 | Labé | |
| 7 | Region Mamou | 17 074 | 612 218 | Mamou | |
| 8 | Region Nzérékoré | 37 658 | 1 348 787 | Nzérékoré |
[edytuj] Gospodarka
Mimo bogatych złóż surowców, jest to jedno z najuboższych państw świata. Podstawą gospodarki jest rolnictwo; uprawy kawy, ryżu, manioku, prosa, sorga, bananów. W Gwinei znajduje się 30% wszystkich światowych złóż boksytów, a kraj jest drugim największym eksporterem tego surowca. Inne surowce to rudy żelaza, tytanu, niklu, diamenty i złoto, których eksploatacja jest rozwijana. Istnieje niewielki przemysł skórzano-obuwniczy, drzewny i spożywczy.
[edytuj] Podstawowe dane gospodarcze
- PKB: 19,4 mld USD (dane z 2006 r.)[1]
- PKB na mieszkańca: 2000 USD
- Wzrost PKB: 2% (2006 r.)
- Udział w PKB poszczególnych dziedzin gospodarki: rolnictwo - 23,7%; przemysł - 36,1%; usługi - 40,2%
[edytuj] Demografia
Najliczniejszą grupą etniczną w Gwinei są Fulanie (ok. 40% ludności), żyją tu także liczni przedstawiciele ludów Mande (gł. Malinke, Susu). Główną religią jest islam, który wyznaje ok. 70% ludności, a ok. 30% animizm. Średni roczny przyrost naturalny wynosi 29‰ (1985–1990). Przeciętna długość trwania życia wynosi 44 lata, a średnia gęstość zaludnienia 25 mieszkańców na km². Najgęściej zaludniony jest obszar masywu Futa Dżalon. W miastach mieszka 26% ludności. Główne miasta to: Konakry, Kankan, Kindia i Labé.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona rządu Gwinei(fr)
- CIA World Factbook
- Strona stałej misji ONZ w Gwinei
- Strona MSZ Gwinei
|
|||||||
Benin · Burkina Faso · Gambia · Ghana · Gwinea · Gwinea Bissau · Liberia · Mali · Niger · Nigeria · Republika Zielonego Przylądka · Senegal · Sierra Leone · Togo · Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
|
|||||||
