Ten artykuł dotyczy hasła: Gwadelupa. Zobacz też: Guadalupe.

Région Guadeloupe Gwadelupa
Flaga Gwadelupy Godło Gwadelupy
Hymn: La Marseillaise (Marsylianka)
Język urzędowy	francuski
Stolica	Basse-Terre
Status terytorium	Departament zamorski
Zależne od	Francji
Głowa terytorium	prezydent Nicolas Sarkozy
Szef rządu	Prezydent Gwadelupy Victorin Lurel
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	1 628 km² 0,26%
Liczba ludności (2006)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	405 000 249 osób/km²
Jednostka monetarna	euro (EUR, €)
Rok utworzenia	wydzielenie z Antyli Francuskich 1775
Strefa czasowa	UTC -4
Kod ISO 3166	GP/GLP/312
Domena internetowa	.gp
Kod telefoniczny	+590

Gwadelupa – departament zamorski Francji^[1] w Ameryce Środkowej, położony na kilku większych i kilkudziesięciu mniejszych wyspach w Małych Antylach m.in.:

• Gwadelupa
• Marie-Galante
• Désirade
• Les Saintes
• Tintamarre

Do 22 lutego 2007 w skład terytorium wchodziła również wyspa Saint-Berthélemy oraz północna część wyspy Saint-Martin, obecnie będące osobnymi terytoriami zależnymi Francji.

[edytuj] Historia

Swoją nazwę zawdzięcza Kolumbowi który w 1493 odkrył ją podczas swojej drugiej podróży do "nowego świata". Od 1946 roku Gwadelupa i sąsiednie wyspy, m.in. część Saint-Martin i Saint-Barthélemy, stała się departamentem zamorskim Francji. Z inspiracji komunistycznych władz kubańskich od 2 połowy lat 60. XX wieku zaczęły aktywnie działać na wyspie ugrupowania o orientacji lewicowej i lewackiej, których celem jest niepodległość wyspy. W latach 70. i 80 cieszyły się poparciem nawet kilkunastu procent Gwadelupczyków. Ugrupowania te do końca lat 80. XX wieku zorganizowały łącznie kilkanaście demonstracji proniepodległościowych. By rozładować społeczne napięcie, władze francuskie w roku 1982 zdecydowały się na ograniczone reformy decentralizacyjne i samorządowe. W ich wyniku Gwadelupa, będąc departamentem zamorskim Francji, uzyskała również status regionu. Z budżetu centralnego Francji wydzielono znaczne środki na rozwój tego biednego i przeludnionego terytorium. W 1998 roku wyspa uzyskała dodatkowe, ograniczone uprawnienia autonomiczne, m.in. powołano do życia Radę Regionalną. Działania te przyniosły skutek w postaci zaniku żądań niepodległościowych (popiera je 2-4% obywateli). Skuteczność działań władz francuskich potwierdziły wyniki referendum z 7 grudnia 2003 roku przy frekwencji wynoszącej 50,34% uprawnionych, większość z głosujących bo 72,98%, opowiedziała się za politycznym i administracyjnym status quo wyspy (departament i region zamorski Francji — DOM i ROM). Za autonomią wewnętrzną w ramach tzw. zbiorowości zamorskiej (collectivité d'outremer) na wzór innych francuskich terytoriów zależnych: Majotty, Polinezji Francuskiej, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny opowiedziało się tylko 27,02% głosujących. W tym samym referendum mieszkańcy podległych wówczas administracji na Gwadelupie wysp: Saint-Barthélemy i Saint-Martin, głosowali jednak za zmianą statusu (na zbiorowość zamorską) i odłączeniem od Gwadelupy. Jako integralna część Republiki Francuskiej, Gwadelupa jest członkiem Unii Europejskiej (jest jej regionem peryferyjnym).

[edytuj] Geografia

Grupa 8 wysp pochodzenia koralowego i wulkanicznego w archipelagu Małych Antylach. Czynny wulkan La Soufrière na wyspie Gwadalupie (1467 m.n.p.m); Lasy tropikalne stanowią ok. 39% powierzchni.

[edytuj] Klimat

• Podrównikowy wilgotny
• Opady od lipca do października (roczna suma opadów 1800mm)
• Średnia temp. w styczniu +25°C, w lipcu +29°C.
• Częste burze tropikalne i cyklony

[edytuj] Gospodarka

Główną gałęzią gospodarki Gwadelupy jest turystyka (ok. 300 tys. rocznie) i rolnictwo; uprawa trzciny cukrowej, bananów, melonów, ananasów; hodowla bydła i trzody chlewnej oraz rybołówstwo; produkcja cukru z trzciny, rumu, mebli oraz cementu. Handel w głównej mierze z Francją oraz Martyniką.

[edytuj] Demografia

• Powierzchnia: 1,8 tys. km²
• Ludność: 405 000 mieszkańców (2005),w tym Mulaci(65%) , Murzyni (27%) i Kreole (8%)
• Gęstość zaludnienia: 258 mieszk./km²
• Najwyższe wzniesienia: La Soufrière (1 467 m)
• Języki: francuski, kreolski
• Religie: chrześcijaństwo, wierzenia voodoo
• Większe miasta: Pointe-à-Pitre, Le Gosier, Sainte-Rose, Le Moule, Les Abymes, Baie-Mahault

[edytuj] Przypisy

p • d • e Terytoria zależne Francji Departamenty zamorskie Gwadelupa (971) • Martynika (972) • Gujana Francuska (973) • Reunion (974) Zbiorowości zamorskie Saint-Pierre i Miquelon (975) • Majotta (985) • Wallis i Futuna (986) • Polinezja Francuska (987) • Saint-Barthélemy • Saint-Martin Nowa Kaledonia Nowa Kaledonia (988) Terytoria bez stałej ludności Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (984) • Clipperton Zobacz też: Podział administracyjny Francji

p • d • e Państwa Ameryki Północnej Antigua i Barbuda • Bahamy • Barbados • Belize • Dominika • Dominikana • Grenada • Gwatemala • Haiti • Honduras • Jamajka • Kanada • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Stany Zjednoczone • Trynidad i Tobago Terytoria autonomiczne i zależne Anguilla • Antyle Holenderskie • Aruba • Bermudy • Brytyjskie Wyspy Dziewicze • Grenlandia • Gwadelupa • Kajmany • Martynika • Montserrat • Navassa • Portoryko • Saint-Barthélemy • Saint-Martin • Saint-Pierre i Miquelon • Turks i Caicos • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

p • d • e Unia Europejska Państwa członkowskie Austria (1995) • Belgia (1958) • Bułgaria (2007) • Cypr (2004) • Czechy (2004) • Dania • Estonia (2004) • Finlandia (1995) • Francja (1958) • Grecja (1981) • Hiszpania (1986) • Holandia (1958) • Irlandia (1973) • Litwa (2004) • Luksemburg (1958) • Łotwa (2004) • Malta (2004) • Niemcy (1958/1990) • Polska (2004) • Portugalia (1986) • Rumunia (2004) • Słowacja (2004) • Słowenia (2004) • Szwecja (1995) • Węgry (2004) • Wielka Brytania (1973) • Włochy (1958) Terytoria specjalne wchodzące w skład Unii Athos (gr.) • Azory (port.) • Büsingen am Hochrhein (niem.) • Campione d'Italia (wł.) • Ceuta (hiszp.) • Gibraltar (bryt.) • Gujana Francuska (fr.) • Gwadelupa (fr.) • Livigno (wł.) • Helgoland (niem.) • Madera (port.) • Martynika (fr.) • Melilla (hiszp.) • Reunion (fr.) • Wyspy Alandzkie (fiń.) • Wyspy Kanaryjskie (hiszp.) Oficjalni kandydaci Chorwacja • Macedonia • Turcja Terytoria, które wchodziły w skład EWG/UE Algieria (1958-1962 jako de iure część Francji)[potrzebne źródło]  • Grenlandia (1973-1985)  • Saint-Barthélemy (1958-2007, jako integralna część Gwadelupy) • Saint-Martin (1958-2007, jako integralna część Gwadelupy)