Gubernia
Gubernia (ros. губерния), jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach przez nią zajętych: w Finlandii i Polsce.
Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra Wielkiego. Na gubernie podzielone były również ziemie białoruskie, litewskie i ukraińskie zabrane przez Rosję w wyniku rozbiorów Polski. Od 1837 roku Królestwo Polskie zostało podzielone na 8 guberni (wcześniej składało się z 8 województw). Gubernie zniesione zostały po wyzwoleniu się Polski spod okupacji niemieckiej i austro-węgierskiej w 1918 roku. Na terenie ZSRR przetrwały nawet do 1929 roku.
Na czele guberni stał gubernator mianowany przez cara. Gubernie grupowały się w tzw. generał-gubernatorstwa (Królestwo Polskie np. tworzyło jako całość generał-gubernatorstwo warszawskie złożone z 10 guberni). Niższymi jednostkami podziału administracyjnego były: gmina, powiat i obwód (zniesiony w wyniku kolejnych reform administracyjnych).
Podział Królestwa Polskiego (oficjalnie od 1874 Kraju Przywiślańskiego) na gubernie z 1914 roku:
- warszawska
- płocka
- kielecka
- radomska
- piotrkowska
- kaliska
- suwalska
- łomżyńska
- lubelska
- chełmska (utworzona w 1912 roku z części guberni siedleckiej i lubelskiej)
Gubernie na terenach zabranych przez Rosję w wyniku rozbiorów 1772-1795 (stan na 1914 rok):
- Generał-gubernatorstwo wileńskie
- wileńska
- kowieńska
- grodzieńska (wraz z tzw. obwodem białostockim)
- kurlandzka
- mińska
- mohylewska
- witebska
- na terenie generał-gubernatorstwa w Kijowie
[edytuj] Gubernie
- Gubernia augustowska
- Gubernia białoruska
- Gubernia chełmska
- Gubernia czernihowska
- Gubernia grodzieńska
- Gubernia homelska
- Gubernia kaliska
- Gubernia kielecka
- Gubernia krakowska
- Gubernia lubelska
- Gubernia łomżyńska
- Gubernia mazowiecka
- Gubernia piotrkowska
- Gubernia podlaska
- Gubernia płocka
- Gubernia radomska
- Gubernia sandomierska
- Gubernia siedlecka
- Gubernia suwalska
- Gubernia warszawska
[edytuj] Zobacz też
Generał-gubernatorstwa
Fińskie generał-gubernatorstwo: Gubernia abo-bernenborgska • Gubernia wazaska • Gubernia wyborgska • Gubernia kuopioska • Gubernia niulandzka • Gubernia san-michelska • Gubernia tawastguska • Gubernia uleaborgska
Irkuckie generał-gubernatorstwo: Gubernia jenisiejska • Gubernia irkucka • Obwód jakucki • Obwód zabajkalski
Kijowskie generał-gubernatorstwo: Gubernia kijowska • Gubernia wołyńska • Gubernia podolska
Moskiewskie generał-gubernatorstwo: miasto Moskwa • Gubernia moskiewska
Przyamurskie generał-gubernatorstwo: Obwód amurski • Obwód kamczacki • Obwód prymorski • Obwód sachaliński
Stepowe generał-gubernatorstwo: Obwód akmoliński • Obwód semipałatyński
Turkiestańskie generał-gubernatorstwo: Obwód zakaspijski • Obwód samarkandzki • Obwód siemirieczeński • Obwód syrdaryński • Obwód fergański
Warszawskie generał-gubernatorstwo: Gubernia kaliska • Gubernia kielecka • Gubernia łomżyńska • Gubernia lubelska • Gubernia piotrkowska • Gubernia płocka • Gubernia radomska • Gubernia suwalska • Gubernia warszawska
Namiestnictwo kaukaskie: Gubernia bakińska • Gubernia czarnomorska • Gubernia erewańska • Gubernia jelizawietpolska • Gubernia kutaiska • Gubernia tyfliska • Obwód batumski • Obwód dagestański • Obwód karski • Obwód kubański • Obwód terski • Okręg zakatalski • Okręg suchumski
Samodzielne gubernie
Gubernia archangielska • Gubernia astrachańska • Gubernia besarabska • Gubernia charkowska • Gubernia chersońska • Gubernia czernihowska • Gubernia estońska • Gubernia jarosławska • Gubernia grodzieńska • Gubernia jekaterynosławska • Gubernia kazańska • Gubernia kałuska • Gubernia kowieńska • Gubernia kostromska • Gubernia kurlandzka • Gubernia kurska • Gubernia inflancka • Gubernia mińska • Gubernia mohylewska • Gubernia niżniegorodzka • Gubernia nowogrodzka • Gubernia ołoniecka • Gubernia orenburska • Gubernia orłowska • Gubernia pienzeńska • Gubernia permska • Gubernia połtawska • Gubernia pskowska • Gubernia riazańska • Gubernia samarska • Gubernia sanktpetersburska • Gubernia saratowska • Gubernia symbirska • Gubernia smoleńska • Gubernia stawropolska • Gubernia tawryczeska • Gubernia tambowska • Gubernia twerska • Gubernia tobolska • Gubernia tomska • Gubernia tulska • Gubernia ufimska • Gubernia wileńska • Gubernia witebska • Gubernia władymirska • Gubernia wołogska • Gubernia woroneska • Gubernia wiatska
Samodzielne obwody
Obwód Wojska Dońskiego • Obwód turgajski • Obwód uralski