Gałąź oliwna (gałązka oliwna) - symbol o wielorakim, pozytywnym znaczeniu. Powstały w krajach basenu Morza Śródziemnego, tj. w obszarze występowania upraw oliwki europejskiej.

W starożytnym Egipcie gałąź oliwna była symbolem zwycięstwa faraona. W starożytnej Grecji, także jako symbol zwycięstwa wręczana była (w formie wieńców oliwnych ze wzgórza Kroneio) zwycięzcom igrzysk olimpijskich. Gałąź oliwna pojawia się nierzadko w Biblii, m.in. w Księdze Rodzaju jako zwiastun końca biblijnego Potopu przyniesiony Noemu przez gołębicę.

Współcześnie gałąź oliwna symbolizuje pokój i pojednanie. Dwie otaczają świat na fladze ONZ.

Gałąź oliwna pojawia się często w herbach i godłach. Obecna jest na fladze Erytrei, w godle Włoch, Armenii i Somalilandu, na Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych, pojawia się także na herbie gminy Świdnica.

Gałąź oliwna, jest także nieoficjalnym symbolem zakonu św. Benedykta pochodzącym od nazwy miejsca, gdzie ulokowano ich klasztor (Góra Oliwna, łac. Mons Oliveti, wł. Monte Oliveto, koło Ankony).